Kredit karta — bu qulay moliyaviy vosita, biroq to‘lovlar nazoratdan chiqib ketsa, muammolarga duch kelish mumkin. Bir oy maoshgacha mablag‘ yetishmadi, keyingi oy kutilmagan xarajatlarni qoplashga to‘g‘ri keldi. Natijada qarz miqdori kattalashdi, foizlar yig‘ildi, jarimalar qo‘shildi va oxir-oqibat bu vaziyatdan chiqish ancha qiyinlashdi.
Kredit karta qarzidan butunlay qutulish mumkinmi? Ha, lekin barchaga ham bunday imkoniyat berilmaydi. Qaysi vaziyatda bank qarzni bekor qilishi mumkin, bu qanday qonunlar bilan tartibga solinadi va agar to‘lov qilishning imkoni bo‘lmasa, qarz yukini qanday yengillashtirish mumkin — bularni ko‘rib chiqamiz.
Qachon kredit karta qarzi bekor qilinishi mumkin?
Kredit qarzini to‘liq bekor qilish mumkin bo‘lgan uchta asosiy holat mavjud:
- Bankrotlik. Agar qarzdor o‘z majburiyatlarini bajara olmasa va uning sotiladigan mol-mulki bo‘lmasa, sud uni bankrot deb tan olishi mumkin. Biroq bu kredit tarixiga jiddiy zarar yetkazadi — kelgusi yillarda yangi kredit olish deyarli imkonsiz bo‘ladi.
- Da’vo muddati tugashi. O‘zbekistonda kredit qarzlari bo‘yicha da’vo muddati — 3 yil. Agar bank ushbu muddat ichida sudga murojaat qilmasa, u rasmiy ravishda qarzni undira olmaydi. Biroq muhim jihat bor: agar shu vaqt ichida hech bo‘lmaganda bitta to‘lov amalga oshirilsa, da’vo muddati qaytadan hisoblanadi.
- Bank bilan kelishuv. Ba’zan banklar mijozlarning moliyaviy ahvolini inobatga olib, ularga yordam berishga tayyor bo‘ladi. Bu odatda qarzni qayta tuzish (restrukturizatsiya) orqali amalga oshiriladi — bank foiz stavkasini pasaytirishi, to‘lov muddatini uzaytirishi yoki hatto jarimalarni bekor qilishi mumkin.
