O‘zbekiston Markaziy banki ma’lumotlariga ko‘ra, tijorat banklari tomonidan ajratilgan kreditlarning umumiy hajmi 2026-yilning boshiga kelib qariyb 604 trln so‘mga yetdi. Bu juda salmoqli summa, shuning uchun pul xohlagan har bir kishiga berilayotgandek tuyulishi mumkin. Ko‘pchilik esa: «Daromadim va hujjatlarim bor bo‘lsa ham, nima uchun menga kredit berishmayapti?» degan savolni o‘rtaga tashlamoqda.
Aslida esa banklar har kuni minglab arizalarni rad etadi: Markaziy bankning 2024–2025-yillardagi talablari kuchaytirilganidan keyin O‘zbekistonda iste’mol kreditlari berilishi qariyb ikki baravarga kamaydi. Rad javobini olishga qanday sabablar borligini va keyingi safar murojaat qilishdan oldin imkoniyatlarni qanday oshirish mumkinligini ko‘rib chiqamiz.
Banklar kredit bo‘yicha qanday qaror qabul qiladi?
Mijoz kredit olish uchun ariza yuborganida, bankning asosiy vazifasi — qarz oluvchi to‘lovlarni kechiktirmasdan, muntazam ravishda to‘lay olish-olmasligini tushunishdan iborat. Buning uchun kredit skoringidan foydalaniladi.
Kredit skoringi nima?
Bu qarz oluvchining ishonchliligini baholaydigan avtomatlashtirilgan tizimdir. U o‘nlab parametrlarni tahlil qiladi va yakunda sizga kredit berish yoki bermaslikni belgilovchi kredit reytingini shakllantiradi. O‘zbekistonda skoring 500 ballik shkala bo‘yicha hisoblanadi; aksariyat banklar va mikromoliya tashkilotlari arizalarni 250–300 balldan boshlab ma’qullaydi.
Bank qanday ma’lumotlarni tekshiradi?
Arizani ko‘rib chiqishda bank ma’lumotlarning to‘rtta asosiy blokini tekshiradi:
Ushbu barcha ma’lumotlar O‘zbekistonning davlat ma’lumotlar bazalari bilan himoyalangan integratsiya orqali sizning JShShIR raqamingiz bo‘yicha avtomatik ravishda yuklab olinadi.
Nima uchun qaror avtomatik ravishda qabul qilinishi mumkin?
Banklar arizalarni tezroq va inson omilisiz qayta ishlash uchun kredit ajratishni avtomatlashtiradi. Banklarning avtomatik skoring tizimi faqat xolis ma’lumotlarni baholagan holda, xodimning xatolari va subyektiv yondashuvini istisno qiladi.
Kredit ma’qullanishi ehtimoliga nima ta’sir qiladi?
Bank tushunarli va barqaror moliyaviy manzarani ko‘rganida, kredit ma’qullanishi ehtimoli yuqori bo‘ladi. Mijoz muntazam daromad oladi, to‘lovlarni kechiktirmaydi, bir vaqtning o‘zida ko‘p qarz olmaydi va haqiqatda to‘lay oladigan summani so‘raydi.
1-sabab. Yomon kredit tarixi
Kredit tarixi inson ilgari qarzlar, kredit kartalari va muddatli to‘lovlardan qanday foydalanganini ko‘rsatadi. Agar to‘lovlar kechiktirilgan bo‘lsa, bank tekshirish paytida buni ko‘radi. KIHM ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilning birinchi yarim yilligida o‘zbekistonliklarning atigi 5 foizida kredit tarixi «a’lo», 28 foizida — «yaxshi», 55 foizida — «o‘rtacha» deb baholangan va qariyb 1 foizi «yomon» toifasiga tushgan.
Qanday kechikishlar muammoli hisoblanadi?
Bank to‘lovlar kechikishi chastotasini, kechikish muddatini va hozirgi vaqtda qarz yopilgan yoki yopilmaganligini baholaydi. Qarorga quyidagilar ta’sir qilishi mumkin:
Banklar kredit tarixini qanday tekshiradi?
Bank kredit tarixini KIHM orqali ko‘radi, qarzlarni mavjud bazalar orqali tekshiradi, qarz oluvchining o‘zi esa hisobotni my.gov.uz saytida oldindan buyurtma qilishi mumkin.
Kredit tarixida qanday xatolar bo‘lishi mumkin?
Ba’zan rad javobi real qarzdorlik bilan emas, balki bazadagi xatolar bilan bog‘liq bo‘ladi:
Agar kredit tarixi buzilgan bo‘lsa, nima qilish kerak?
Agar haqiqatan ham kechikishlar bo‘lsa, joriy qarzlarni yoping. Agar tarixda xato bo‘lsa, noto‘g‘ri ma’lumot uzatgan tashkilotga yoki ma’lumotlarni tuzatish so'rovi bilan kredit burosiga murojaat qiling.
Kredit tarixini qanday yaxshilash mumkin?
Amaldagi majburiyatlar bo‘yicha to‘lovlarni o‘z vaqtida to‘lang, bir vaqtning o‘zida bir nechta mikroqarz olmang va faqat byudjetingiz aniq ko‘tara oladigan to‘lovlarni tanlang.
2-sabab. Kam yoki beqaror daromad
Bank uchun qarz oluvchi har oylik to‘lovlarni qaysi pullardan to‘lashi va unda odatiy xarajatlar uchun yetarli mablag‘ qolishi yoki qolmasligini tushunish muhimdir.
Nima uchun bankka tasdiqlangan daromad muhim?
Tasdiqlangan daromad qarz oluvchining real to‘lov qobiliyatini baholashga yordam beradi. Agar rasmiy daromadingiz kam bo‘lsa, bank shunchaki tavakkal qila olmaydi: u O‘zbekiston Markaziy bankining normativlariga amal qilishga majbur, unga ko‘ra oylik to‘lov daromadingizning 50 foizidan oshmasligi kerak. Ushbu normativ 2025-yil 1-yanvardan kuchga kirgan (bunga qadar chegara 60% edi) va banklar limitdan yuqori yuklamali kreditlarni faqat o‘z kredit portfelining 15% doirasidagina berishlari mumkin.
Arizani ko‘rib chiqishda qanday daromadlar hisobga olinadi?
Faqat hujjatlar bilan tasdiqlangan daromadlar hisobga olinadi:
O‘zbekiston sharoitida rasmiy ish haqining asosiy ko‘rsatkichi ShXBPTS — shaxsiy jamg‘arib boriladigan pensiya hisobvarag‘iga ajratmalar va my.mehnat.uz yagona milliy mehnat tizimidagi ma’lumotlardir. Ijara daromadi esa, o‘z navbatida, faqat ijara.soliq.uz saytida ro‘yxatdan o‘tkazilgan shartnoma mavjud bo‘lganda hisobga olinadi.
Nima uchun o‘zini o‘zi band qilganlar va frilanserlarga rad javobi berilishi mumkin?
O‘zbekistonda 2025-yil 23-iyunda KIHM «Muqobil skoring»ni ishga tushirdi — bu daromadlar emas, balki xarajatlar asosida to‘lov qobiliyatini baholash tizimidir. U 12 oylik bank tranzaksiyalarini, kommunal xizmatlar to‘lovlarini, alimentlar va ma’muriy jarimalarni hisobga oladi. Biroq, ko‘plab banklar ichki qoidalariga ko‘ra, o‘zini o‘zi band qilganlar daromadini tasdiqlay olmasa, baribir rad javobini berishmoqda. Kartadagi aylanmalarni baholash har doim ham bankka bu mablag‘lar mijozning sof daromadi ekanligini kafolatlamaydi: 2024–2026-yillardan boshlab soliq organlari muntazam P2P o‘tkazmalarini faol tekshirmoqda va agar ular hisobotlarda aks etmagan bo‘lsa, yashirin aylanma deb topishi mumkin.
3-sabab. Yuqori kredit yuklamasi
Sizda yaxshi maosh va ideal kredit tarixi bor, lekin bank baribir rad etyaptimi? Katta ehtimol bilan, gap kredit yuklamasida.
Banklar qarz yuklamasini qanday hisoblaydi?
Qarz yuklamasi ko‘rsatkichi (QYK) barcha majburiyatlar bo‘yicha oylik to‘lovlar summasining oylik rasmiy daromadga nisbati sifatida hisoblanadi. Agar inson 10 mln so‘m olsa va kreditlar uchun oyiga 6 mln so‘m to‘lasa, unda qarz yuklamasi 60% ni tashkil qiladi. Bank uchun bu yuqori xavf hisoblanadi, chunki daromadning yarmidan ko‘pi allaqachon majburiyatlar bilan band. Odatda QYK 30–40% gacha bo‘lsa, qulayroq hisoblanadi. Agar u 50% dan yuqori bo‘lsa, rad etish ehtimoli sezilarli darajada oshadi — MB ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistondagi qarz oluvchilarning 40 foizi kreditlarga xizmat ko‘rsatish uchun daromadlarining yarmidan ko‘pini sarflamoqda, 12 foizida esa QYK 100 foizdan yuqori. Qo‘shimcha ravishda, 2026-yil 1-martdan boshlab Markaziy bank «8 ta maosh» limitini joriy qildi: daromad rasman tasdiqlanganda iste’mol krediti yoki mikroqarz summasi qarz oluvchining 8 ta o‘rtacha oylik daromadidan, muqobil tasdiqlanganda esa — 5 ta maoshidan oshishi mumkin emas.
Nima uchun amaldagi kreditlar ma’qullanish ehtimolini kamaytiradi?
Amaldagi kreditning o‘zi rad javobini anglatmaydi. Muammo majburiyatlar juda ko‘p bo‘lganda paydo bo‘ladi. Agar oylik kechiksa, farzandi kasal bo‘lib qolsa yoki texnika buzilsa, mijozda yangi to‘lov uchun pul yetishmay qolishi mumkin.
Kredit kartalari va muddatli to‘lovlar ta’sir qiladimi?
Ko‘pchilik kredit karta limiti sarflanmaguncha u hisobga olinmaydi deb o‘ylaydi. Amaliyotda bank kredit karta mavjudligining o‘zini ko‘radi va qarz yuklamasi hisob-kitobiga yo kartadagi eng kam to‘lovni, yoki limitning butun summasini kiritadi.
Muddatli to‘lovlar va BNPL-to‘lovlar ham qarorga ta’sir qiladi. Ular har doim ham kredit tarixida ko‘rinmasada, bank kartadan muntazam yechib olishlarni qarz yuklamasining bir qismi sifatida hisobga olishi mumkin.
Arizani qayta topshirishdan oldin nima qilish mumkin?
Qarz yuklamasini kamaytirish uchun chek-list:
4-sabab. Anketa yoki hujjatlardagi xatolar
Ba’zan ariza bo‘yicha rad javobi oddiy xatolar bilan bog‘liq bo‘ladi. Aksariyat hollarda muammolar anketani to‘ldirishda e’tiborsizlik tufayli yuzaga keladi.
Qanday xatolar ko‘pincha rad etishga olib keladi?
Eng ko‘p uchraydigan holatlar:
Arizani to‘g‘ri to‘ldirish nima uchun muhim?
Ariza ma’lumotlari hujjatlar, ko‘chirmalar va kredit tarixi bilan mos kelganda, tizimda anketani qo‘shimcha tekshirishga yuborish yoki uni avtomatik ravishda rad etish uchun sabablar kamroq bo‘ladi.
Banklar qarz oluvchi haqidagi ma’lumotlarni qanday tekshiradi?
Bank anketadagi so‘zlarga shunchaki ishonmaydi: u JShShIR va pasport ma’lumotlarini, daromadni, ish joyini, amaldagi kreditlarni, muddatli to‘lovlarni va kechikishlarni mavjud bazalar hamda hujjatlar orqali solishtiradi. Bugungi kunda banklar elektron hukumat tizimiga ulangan bo‘lib, bu algoritmlarga soliq ma’lumotlari va IIV ma’lumotlarini soniyaning ulushlarida solishtirish imkonini beradi.
Avtomatik rad etishdan qanday qochish kerak?
Anketani shoshmasdan to‘ldiring. Shubha tug‘ilganda bankka qo‘ng‘iroq qiling va ma’lumotni aniqlashtiring. Daromadni oshirib ko‘rsatmang va qarzlarni yashirmang. Bankning mijozni tekshirish tizimi qarz oluvchiga ko‘ringanidan ko‘ra ko‘proq narsani ko‘radi.
5-sabab. Kredit tarixining mavjud emasligi
Qarz oluvchi uchun bu plyus bo‘lib tuyulishi mumkin: qarzlar ham, kechikishlar ham yo‘q. Ammo bank uchun bunday mijozning harakatlarini oldindan aytib bo‘lmaydi.
Nima uchun bankka yangi qarz oluvchini baholash qiyin?
Bank mijoz to‘lovlarni qanchalik intizom bilan to‘lashini tushunolmaydi. Daromad barqaror bo‘lishi mumkin, ammo qarz oluvchida qarzlarni so‘ndirish tajribasi yo‘q, shuning uchun xavf yuqoriroq bo‘ladi.
Kredit tarixi bo‘lmaganda qaysi kreditlar ko‘proq ma’qullanadi?
Odatda kichikroq summa, o‘rtacha limitli kredit karta, tovarga muddatli to‘lov yoki mikroqarz olish osonroq. O‘zbekistonda mikroqarzlar bozori 2025-yilda deyarli ikki baravarga o‘sdi — birinchi yarim yillikda ajratilgan mablag‘lar 66,9 trln so‘mni tashkil etdi, shuning uchun kredit tizimiga mikroqarz bilan kirish iste’mol kreditiga qaraganda osonroq bo‘lib qoldi.
Ijobiy kredit tarixini shakllantirishni qanday boshlash kerak?
Kichik va imkoniyat doirasidagi majburiyatdan boshlash mumkin: muddatli to‘lov, kredit karta yoki kichik qarz. Asosiysi — qat’iy ravishda jadval bo‘yicha to‘lash, kechikishlarga yo‘l qo‘ymaslik va bir vaqtning o‘zida bir nechta mahsulotni olmaslikdir.
Nima uchun tarixning yo‘qligi ba’zan yomon tarixdan ham yomonroq?
Yomon kredit tarixi muammolarni ko‘rsatadi, lekin bank hech bo‘lmaganda mijozning o‘tmishdagi xulq-atvorini ko‘radi. Tarix umuman bo‘lmaganda esa ma’lumotlar deyarli yo‘q, shuning uchun tizim qarz oluvchini ehtiyotkorlik bilan baholaydi.
6-sabab. Kreditlar uchun juda ko‘p ariza topshirish
Turli banklar va mikromoliya tashkilotlariga ko‘plab so‘rovlar yuborilishi beqaror moliyaviy vaziyatning belgisi sifatida baholanadi.
Banklar kredit faolligini qanday baholaydi?
Faqat arizalarning o‘zi emas, balki ularning chastotasi ham muhim: bitta murojaat normal ko‘rinadi, ammo bir oyda 3–4 tasi savollar tug‘dirishi mumkin. 2026-yil 22-apreldan boshlab, Markaziy bankning 3759-sonli Nizomiga muvofiq, kredit burolari bitta JShShIR bo‘yicha bir vaqtning o‘zida faqat bitta so‘rovga javob beradi — shuning uchun bitta bankka 24 soat ichida ikki marta ariza topshirish jismonan imkonsiz, bir nechta bankka birdaniga tarqalishga urinishlar esa keyingi har bir kreditorda ko‘rinib turadi.
Nima uchun tez-tez ariza topshirish xavfli ko‘rinadi?
Tez-tez ariza topshirish — defolt xavfi yuqoriligining ko‘rsatkichidir. Agar so‘rovlar ko‘p bo‘lsa, tizim shunday xulosaga keladi: yoki siz chorasiz ahvoldasiz va har qanday kredit olish imkonini izlayapsiz, yoki sizni bir nechta bank rad etgan, demak, yashirin muammo bor.
Arizalar kredit reytingiga qanday ta’sir qiladi?
Tez-tez murojaat qilish qarz oluvchining bahosini vaqtincha yomonlashtirishi mumkin, ayniqsa ular rad javoblari bilan birga kelganda. Bank nafaqat qarzlarga, balki mijozning ariza topshirishdan oldingi xulq-atvoriga ham qaraydi.
Qayta arizani qachon topshirgan ma’qul?
Rad javobidan keyin darhol ketma-ket barcha banklarga murojaat qilmaslik kerak. Avval kredit tarixingizni tekshiring, anketadagi xatolarni tuzating, yuklamani kamaytiring va kamida bir necha hafta kuting.
7-sabab. Kechikishlar, jarimalar va boshqa qarzdorliklar
Bank nafaqat kreditlarni, balki moliyaviy intizom haqida gapiradigan boshqa qarzlarni ham hisobga oladi.
Banklar qanday qarzlarni ko‘rishi mumkin?
Banklarning zamonaviy skoring tizimlari quyidagilar bo‘yicha ma’lumotlarni ko‘radi:
Qarzdorliklar kredit bo‘yicha qarorga qanday ta’sir qiladi?
Har qanday muddati o‘tgan qarzdorlik, jumladan, kreditlar bilan bog‘liq bo‘lmaganlari ham — salbiy signaldir. Hatto yaxshi maosh ham har doim ham ushbu omilni qoplay olmaydi.
MIBdagi qarzlar va soliq qarzdorliklari ta’sir qiladimi?
Ha, buning ustiga MIBdagi qarzlar — bu deyarli kafolatlangan rad javobidir. Bank sud ijrochilari jarayonga allaqachon qo‘shilganini ko‘radi va tushunadi: sizning daromadlaringiz istalgan vaqtda xatlanishi mumkin. Bank kartalarining MIB reyestri bilan qat’iy integratsiyalashuvi yangi kredit mablag‘lari berilgandan so‘ng darhol ijrochilar tomonidan yechib olinishini anglatadi. Hech qaysi bank bunday tavakkalchilikka bormaydi. 2026-yil 15-apreldan boshlab Uzcard daxlsiz qoldiq qoidasini joriy etdi: akseptsiz hisobdan chiqarishda kartada majburiy ravishda kamida 3 BRV (qariyb 1,236 mln so‘m) qoladi — ammo bu himoya ham yangi kredit undiruvchiga ketib qolishini bekor qilmaydi.
Yangi ariza oldidan nima qilish kerak?
Ochiq qarzlar yo‘qligini tekshiring, masalan, MIB sayti, idoraning rasmiy Telegram-boti @mibuzrasmiy_bot, my.gov.uz portali yoki bank ilovalari orqali, ularni to‘lang va kvitansiyani saqlab qo‘ying. To‘lovdan keyin ma’lumotlar bazalarda yangilanishi uchun 2–4 hafta kuting.
8-sabab. Bank talablariga mos kelmaslik
Har bir bankning qarz oluvchilarga nisbatan o‘z talablari bor. Agar mijoz ularga mos kelmasa, «nima uchun kredit berishmayapti» degan savolning javobi yaqqol ko‘rinib turibdi: siz aniq bir bankning ichki shartlaridan o‘ta olmadingiz.
Banklar qarz oluvchilarga qanday talablar qo‘yadi?
O‘zbekiston banklaridagi odatiy talablar to‘plami:
Nima uchun yosh yoki staj tufayli rad etishlari mumkin?
Rad etish sabablari:
Ish joyi va kasb ta’sir qiladimi?
Ha. Barqaror emas deb hisoblanadigan kasblar mavjud: mavsumiy ishchilar, xususiy qorovullar, ofitsiantlar, quruvchilar va rasmiy rasmiylashtirilmagan taksi haydovchilari. Va aksincha, davlat xizmatchilari, yirik kompaniyalar xodimlari va byudjet tashkilotlarida ishlaydiganlar — banklar uchun ishonchliroq qarz oluvchilardir.
Kredit shartlarini qanday qilib oldindan tekshirish mumkin?
Bankka murojaat qilishdan oldin, saytdagi talablarni o‘rganing. Masalan, AVO bank’da kredit kartani to‘g‘ridan-to‘g‘ri ilovada rasmiylashtirish mumkin: uni o‘rnatish, ro‘yxatdan o‘tish va arizani to‘ldirish kifoya — tizim mavjud limitni ko‘rsatadi.
Kredit rad etilishining yashirin sabablari
Agar rad etish uchun aniq sabablar bo‘lmasa, nima uchun kredit ma’qullanmaydi? Bu banklar umumiy manzarani kengroq baholagani sababli yuz beradi. Mana hayolingizga kelmagan bo‘lishi mumkin bo‘lgan bir nechta omillar.
Ish joyini tez-tez o‘zgartirish
Agar siz ishni yiliga 1–2 martadan ko‘proq o‘zgartirsangiz, bu xavotirli signaldir. Bank sizda istalgan vaqtda daromadidan ayrilishi mumkin bo‘lgan beqaror qarz oluvchini ko‘radi.
Shubhali moliyaviy operatsiyalar
Yirik o‘tkazmalar, onlayn-kazinolarga pul o‘tkazish, kriptobirjalarni to‘ldirish, pul tushishi bilanoq uni tezda yechib olish — bularning barchasi reytingni pasaytiradi. Yashirin iqtisodiyotga qarshi kurash doirasida O‘zbekiston banklarining algoritmlari shubhali p2p o‘tkazmalariga juda qattiq qaray boshladi: 2019-yilgacha bo‘lgan qoidalarga qaraganda hozir ancha qat'iy, bitta kartaga oyiga 500 BRVdan ortiq o‘tkazmalar yuqori nazorat zonasiga tushadi. Shuningdek, 2025-yildan boshlab qimor o‘yinlarida qatnashishi taqiqlangan shaxslar reyestriga qarzdorligi bor shaxslar ham kiritiladi — bu reyestrga tushish banklarga bilvosita moliyaviy muammolar haqida signal beradi.
Daromadlar va xarajatlarning mos kelmasligi
Agar rasmiy daromad 5 mln so‘m bo‘lsa-yu, siz 15 mln sarflasangiz, tizim tushunadi: yoki daromad norasmiy, yoki siz imkoniyatingizdan ortiqcha yashayapsiz.
Nima uchun hatto yaxshi maosh bilan ham rad etishlari mumkin?
Yuqori daromad har doim ham ma’qullashni kafolatlamaydi. Agar qarz yuklamasi me’yordan oshib ketgan bo‘lsa yoki sizning faoliyatingiz ishonchsiz deb hisoblansa — hatto 50 mln so‘m maosh bilan ham rad javobi bo‘lishi mumkin.
Agar bank kredit berishni rad etgan bo‘lsa, nima qilish kerak?
Kredit rad etilishi — bu harakat qilish uchun signaldir. Vahima qilmang, balki vaziyatni xotirjamlik bilan tushunib oling.
Rad etishning ehtimoliy sababini qanday tushunish mumkin?
Yozma ravishda asoslashni so‘rang. 2025-yil 24-iyuldan boshlab, MB Boshqaruvining 21.07.2025-yildagi 3269–1-sonli Qaroriga muvofiq, O‘zbekiston banklari qarz oluvchiga ipoteka krediti bo‘yicha rad etishning aniq asosini 3 ish kuni ichida taqdim etishlari shart. Iste’mol kreditlari uchun bunday talab hozircha yo‘q, lekin siz menejerdan sababini aytishini xushmuomalalik bilan so‘rashingiz mumkin.
Qancha vaqtdan keyin qayta ariza topshirish mumkin?
Kutishning maqbul muddati — 30–45 kun.
Kelajakda ma’qullanish ehtimolini qanday oshirish mumkin?
Yo‘l xaritasi :
Qaysi kredit mahsulotlari osonroq olinishi mumkin?
Agar oddiy kredit ma’qullanmasa, muqobil variantlarni ko‘rib chiqing:
Darhol boshqa bankka murojaat qilish kerakmi?
Agar rad javobini olgan bo‘lsangiz, sababini aniqlang. Bitta muammo bilan banklarga ketma-ket so‘rov yuborish faqat kredit tarixini yomonlashtiradi.
O‘zbekistonda kredit ma’qullanishi imkoniyatlarini qanday oshirish mumkin?
Asosiy qoida — bank kredit to‘lovi sizning odatiy byudjetingizni buzmasligini ko‘rishi kerak.
Kredit yuklamasini kamaytirish
Kamida bitta kreditni muddatidan oldin so‘ndiring yoki foydalanilmayotgan kredit kartalarini yoping.
Kredit tarixini oldindan tekshirish
Ariza topshirishdan 1–2 oy oldin KIHMdan hisobot buyurtma qiling. Agar xato yoki begona kredit topsangiz — uni tuzatish uchun vaqt bo‘ladi.
Qo‘shimcha daromadni tasdiqlash
Anketada qo‘shimcha daromad manbalarini ko‘rsating va tegishli hujjatlarni ilova qiling.
Kredit summasini to‘g‘ri tanlash nima uchun muhim?
Maksimal mumkin bo‘lgan limitni so‘ramang. Bank har doim quyidagicha hisoblaydi: agar siz imkoniyatlaringiz chegarasiga yaqin summani olayotgan bo‘lsangiz, birinchi moliyaviy qiyinchilikdayoq to‘lovlarni eplay olmasligingiz ehtimoli yuqori bo‘ladi. 20–30% kamroq so‘rang — ma’qullanish imkoniyati bir necha baravar oshadi.
Xulosa
Bank pul berishni xohlamagani uchun emas, balki xavfni ko‘rgani uchun rad etadi: yomon tarix, beqaror daromad, yuqori yuklama, anketadagi xatolar yoki talablarga mos kelmaslik. O‘zbekistonda kredit mahsulotlari onlayn tarzda tobora ommalashib borayotganiga qaramay, qoidalar o‘zgarishsiz qolmoqda: daromad qanchalik tushunarli, qarz yuklamasi past va moliyaviy intizom ehtiyotkor bo‘lsa, ma’qullanish imkoniyati shunchalik yuqori bo‘ladi.
