Cho‘ntak puli — shunchaki muzqaymoq uchun mayda pul emas, balki bolaning iqtisodiyot dunyosi bilan ilk jiddiy aloqasi. Aynan bolalikda moliyaviy xulq-atvor shakllanadi: kimdir barcha pulini darhol sarflaydi, kimdir qora kunlar uchun tiyin-tiyinlab yig‘adi, kimdir esa bolalar maydonchasida ham savdolashishni o‘rganadi.
Lekin farzandingiz bunday aloqaga qanchalik tayyor ekanini qanday bilish mumkin? U pul sarflayotganda nimani his qiladi? Yig‘ayotgan pulining qadriga yetadimi? Shunchaki kuzatib ko‘ring. Ushbu 5 oddiy, lekin ibratli psixologik tajribalar yordamida bolangizning moliyaviy ichki dunyosi bilan tanishishingiz mumkin.
1-tajriba. Ayirboshlov — chiroyli yoki foydali narsa?
(4–7 yosh)
Bola oldiga 2 narsa qo‘ying: biri – katta, yorqin, e’tiborni tortadigan – masalan, yoritgichli o‘yinchoq qilich; ikkinchisi – oddiyroq, lekin foydali – ijodiy to‘plam yoki stol o‘yini. Unga o‘zining sevimli o‘yinchog‘i, jeton yoki «uy valyutasi» evaziga ulardan birini tanlash imkoniyatini bering.
Bolaning tanlovda nimaga asoslanishini kuzating. Buyumning haqiqiy qiymatiga e’tibor beradimi yoki chiroyliroq ko‘ringanini tanlaydimi? Keyinchalik fikrini o‘zgartirmoqchi bo‘ladimi? Buni adolatli ayirboshlash deb hisoblaydimi?
Bunday tajriba bolaning qiymatni tushunishi qaysi bosqichda ekanligi va u o‘z resurslarini oladigan qiymat bilan bog‘lay olishini ko‘rsatadi. Agar hissiyotlarga berilib tanlasa – bu tabiiy hol. Biroq, qaysi biri foydaliroq ekanligini so‘ray boshlasa — bu shakllanayotgan moliyaviy tafakkurning ilk belgisi.
