Har safar Instagram’ni ochganimda ko‘zim 8k, 15k, 555k kabi tanish raqamlarga tushadi. Hozir bunday shakl odatiy hol bo‘lib qolgan. Chunki tasmani tez o‘tkazadigan olamimizda ko‘z ham, miya ham uzun nollardan ko‘ra qisqa matnni chiroyliroq qabul qiladi va tezroq o‘qiydi.
«k» nimani bildirishi, qayerdan paydo bo‘lgani hamda matn zamonaviy va toza ko‘rinishi uchun uni qachon ishlatish o‘rinli bo‘lishi haqida gaplashamiz.
«k» harfi qayerdan paydo bo‘ldi?
«k» — internetda chiqqan so‘z emas, eski o‘lchov tizimi merosi. «k» — bu kilo- degan old qo‘shimchadan chiqqan, u esa yunoncha хίλιοι — ming so‘zidan olingan. Xuddi shu mantiqqa ko‘ra kilometr, kilogramm va kilovattlar tuzilgan: asosiy birlik mingga ko‘paytiriladi. Yozuvda bu tushunarli belgiga aylanadi: 1 edi, 1k bo‘ldi.
Lekin yodda tutish kerakki, «k» faqat yozuvdagi belgi, uni og‘zaki aytishmaydi. Masalan, 1k ming deb, 177k yuz yetmish yetti ming deb o‘qiladi.
Nega bu usul shu qadar mashhur bo‘lib ketdi, desangiz, sababi oddiy: bu shakl ixcham, ko‘zga yoqimli va xato qilish ehtimolini kamaytiradi. Masalan, 250k deb yozish 250 000 dan ko‘ra oson yoziladi va o‘qiladi. Bundan tashqari, ilova dizaynlarida ham qulay: raqamlar qisqa bo‘lgani uchun matn sahifadan chiqmaydi, interfeys toza va chiroyli ko‘rinadi.
Qayerda «k», qayerda nollar yozish kerak?
Agar hajmni ortiqcha tafsilotlarsiz ko‘rsatmoqchi bo‘lsangiz, «k» ishlatsangiz bo‘ladi. Ijtimoiy tarmoqlarda, taqdimotlarda, rasm osti ostidagi izohlarda yoki statistik panellarda bu format mos keladi: 100k hamma joyda bir xil tushuniladi, tarjima shart emas. Shu bilan birga, bitta o‘lchov tizimini saqlab qoladi:
