Agar siz hech bo‘lmaganda bir marta kredit olgan bo‘lsangiz, «annuitet to‘lovi» degan atamaga duch kelgansiz. Nomi rasmiy eshitilishi mumkin, lekin mohiyati juda oddiy: siz har oy bir xil miqdorda pul to‘laysiz — bu summaga ham kredit foizi, ham asosiy qarzning bir qismi kiradi.
Bunday to‘lov shakli juda qulay — ayniqsa, oylik daromadingizni rejalashtirayotgan bo‘lsangiz. Bugun, ertaga yoki yarim yildan keyin ham siz har oy xuddi birinchi oydagidek miqdorda to‘lov qilasiz. Hech qanday kutilmagan o‘zgarishlar yo‘q.
Tasavvur qiling, siz muzlatkich sotib olish uchun kredit oldingiz. Bank sizga shunday dedi: har oy 1 mln so‘mdan to‘laysiz. Va siz shunchaki shu millionni har oy to‘laysiz — keyingi oy ko‘proq bo‘ladimi yo yo‘qmi, deb bosh qotirmaysiz. Ana shu — annuitet to‘lov jadvalidir.
Bu amalda qanday ishlaydi?
Annuitet to‘lovining asosiy xususiyati — har oy to‘laydigan summa o‘zgarmasligi, lekin uning ichidagi foiz va asosiy qarz ulushi vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib boradi.
Kreditning boshida to‘lovning katta qismi bankka foiz sifatida boradi — ya’ni siz bankdan olgan pulingiz uchun «foydalanish haqqi»ni to‘laysiz. Vaqt o‘tgan sayin esa to‘lovning katta qismi asosiy qarzni yopishga yo‘naltiriladi.
Masalan, siz 2 yillik kredit oldingiz. Dastlabki 6 oyda siz go‘yoki puldan foydalanganingiz uchun «ijara» to‘laysiz, undan keyin esa qarzni o‘zini yopish bosqichi boshlanadi.
Lekin tashqaridan bu sizga sezilmaydi: har oy qo‘lingizga keladigan to‘lov cheki bir xil. Soddalikda — go‘zallik.
