Kapitalistik dunyoda anchadan beri hech kimni oltinga, qimmatli qog‘ozlarga yoki ko‘chmas mulkka mablag‘ kiritish hayratga solmaydi. Ammo ayrimlar kvadrat metrlarni sotib olayotgan bir paytda, boshqalar nafaqat nozik didli insonlar ko‘nglida, balki kim oshdi savdolarida ham qimmatlashayotgan Chanel'ning tvididagi kvadrat santimetrlarini xarid qilmoqda.
Keling, kiyim-kechak qachon aktivga aylanishini, qaysi narsalarning narxi tez o‘sishini va odamlar o‘tmishdagi modalar olamidan qancha daromad olishini ko‘rib chiqaylik.
Umuman olganda, moda sohasida nima «sarmoya» deb hisoblanadi?
Christie’s kim oshdi savdolarida dastlab 4 000–6 000 yevroga baholangan Chanel ko‘ylagi 56 700 yevroga sotilmoqda. Hermès kompaniyasining Kelly Himalaya sumkasi narxi bo‘yicha 3 marta jahon rekordini o‘rnatdi. Judith Leiber klatchlari 40 yil'dagi gumma kabi tarqalib ketmoqda, Saint Laurent jaketlari esa ba’zi avtomobillardan ham qimmat sotilmoqda. Bularning barchasi tasodif emas, balki yillar davomida shakllantirilgan ekotizimdir. Bu yerda har bir tugma passiv daromad manbaiga aylanishi mumkin.
Foto: Sotheby's, Hermes Kelly Himalaya
Bu bozorning qanday ishlashini tushunish uchun, avvaldan aytib qo‘yaylik: kiyim-kechak haqiqatan ham sarmoya bo‘lishi mumkin. Biroq, bu hamma kiyimga tegishli emas. Agar siz 2007-yilgi jinsi shimlarni «balki moda qaytib kelar» deb saqlayotgan bo‘lsangiz, bu aktiv emas, balki his-tuyg‘uga bog‘liq yukdir. Ammo Hermès'ning kamyob sumkasi yoki Van Gogdan ilhom olingan Saint Laurent ko‘ylagi — bu yaxshi daromad keltirishi mumkin bo‘lgan potensial aktivdir. Eng muhimi — nimani qidirishni bilishdir.
