Ba’zan daromad kamayib, xarajatlar ko‘payib, jadval bo‘yicha to‘lash qiyinlashadi. Bu tabiiy hol, bunaqasi bo‘lib turadi. Qarzni kechirish — qarz oluvchini qarzning bir qismidan yoki butun qarzdan ozod qilishning qonuniy usuli. Qarorni kreditor yoki sud chiqaradi. Bunday holat kamdan-kam uchraydi, lekin amalda qo‘llaniladi. Ba’zan natijasiz to‘lovlarni uzoq davom ettirishdan ko‘ra, kelishib olgan ma’qul.
Qanday hollarda qarzni kechirish amaliyoti qo‘llanishi mumkin?
To‘liq qarzni o‘chirish kamdan-kam uchraydi. Ko‘pincha qarzning bir qismidan voz kechadilar. Masalan, penya, foizlarning bir qismi yoki asosiy qarzning ozgina qismini o‘chirib tashlashlari mumkin. Agar siz haqiqatan ham qiyin ahvolda bo‘lsangiz, hamkorlik qilishga tayyor bo‘lsangiz va undirishning imkoni yo‘qligi aniq bo‘lsa, shunday yo‘l tutishadi. Bunga kasallik, ishsizlik, nogironlik, tabiiy ofat, uzoq muddat to‘lovga layoqatli bo‘lmaslik, ba’zan esa davlatning jarimalarni kechirish bo‘yicha amnistiyasi sabab bo‘lishi mumkin. Ko‘pincha bu qarzni qayta ko‘rib chiqish jarayonining bir qismi bo‘ladi: shartlar yengillashtiriladi va yukning bir qismi olib tashlanadi. Lekin bu ko‘proq istisno holat. Odatda bo‘lib to‘lash, yangi jadval yoki muddatidan oldin to‘lash uchun chegirma taklif qilishadi.
Qarzni kechirish jarayonini qanday boshlash mumkin?
Eng muhimi — yo‘qolib qolmaslik. To‘lay olmasligingizni tushungan zahotingiz, darhol kreditor bilan bog‘laning. Oddiy ariza yozing, shartlarni qayta ko‘rib chiqishni yoki qarzning bir qismini kechirishni so‘rang. Daromad to‘g‘risidagi ma’lumotnoma, tibbiy xulosa, ishdan bo‘shatish buyrug‘i va boshqalar kabi muammoni tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qiling. Rad etishlari mumkin. Bu hammasi tugadi degani emas. Qayta murojaat qilish mumkin, ayniqsa vaziyat o‘zgargan bo‘lsa. Huquqshunos yoki qarzdorlarga bepul yordam beradigan tashkilotlar bilan maslahatlashing. Kredit tarixingizda hamma narsa to‘g‘ri ko‘rsatilishi uchun barcha kelishuvlarni rasmiylashtiring.
