O‘zbekistonda kapitalni saqlash uchun oltinni qayerdan sotib olish mumkin?

O‘tgan yili haqiqiy oltin shov-shuviga guvoh bo‘ldik: dunyoda oltin narxi bir yarim baravardan ko‘proqqa, kumush esa deyarli ikki yarim baravarga oshib ketdi. 2026-yil ham yangi rekordlar bilan boshlandi: oltinning bir unsiyasi narxi ilk bor $4 600 dan, kumushniki esa $90 dan oshdi. O‘zbekistonda ham tarixiy o‘zgarishlar bo‘ldi: endi oltinni nafaqat quyma shaklida, balki onlayn ham sotib olish mumkin.

Keling, pulingizni saqlash va ko‘paytirish uchun qimmatbaho metallarni qanday sotib olish mumkinligini ko‘rib chiqamiz.

Oltin sotib olib qanday daromad qilish mumkin?

Oltin omonat kabi foiz keltirmaydi. Uning asosiy afzalligi narx oshishidan foyda olishda: bugun sotib olib, kelajakda qimmatroqqa sotish. Narxlar o‘zgarib turishi mumkin, lekin 10 yillik davrlarga qarasak, umumiy tendensiya aniq ko‘rinadi.

So‘nggi o‘n yilliklarda oltinning bir unsiyasi narxi qanday o‘zgargan
Manba

So‘nggi 20 yil ichida oltin o‘rtacha yiliga taxminan 9% ga qimmatlagan. 2025-yilda esa uning narxi 65% ga oshdi. Demak, 2024-yilda oltin sotib olganlar uni sotish orqali yaxshigina daromad olishgan.

Daromad faqat oltindan kelmaydi

AVO omonatini oching va kapitalizatsiya bilan yillik 23,5% gacha foyda oling

Omonat ochish

O‘zbekiston dunyodagi eng yirik oltin qazib oluvchi mamlakatlar o‘ntaligiga kiradi. 2025-yilda eksportning deyarli 40% ini aynan shu qimmatbaho metall tashkil qilgan. Bu oltin O‘zbekistonda sarmoya kiritish uchun barqaror va foydali aktivlardan biri ekanini ko‘rsatadi.

O‘zbekiston Markaziy banki ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatning xalqaro zaxiralari 2026-yil 1-yanvar holatiga $25,1 mlrd ga oshib, $66,3 mlrd ga yetgan. Bu 61% o‘sish degani.

O‘zbekistonda oltinni qayerdan sotib olish mumkin?

Jismoniy oltin sotib olish mumkin bo‘lgan banklar ro‘yxati Markaziy bank saytida e’lon qilinadi. Bunday oltinni uyda o‘zingiz saqlaysiz. Barcha quymalar 999,9 probali oltindan tayyorlanadi va 5 grammdan 50 grammgacha bo‘lgan formatlarda sotiladi.

Manba

Oltin xavfsiz saqlanishi uchun maxsus himoya o‘ramida sotiladi. Bu o‘ram Certiline Srl kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan. Bu yerda hammasi jiddiy: har bir quymaga seriya raqami beriladi, haqiqiyligini QR-kod orqali tekshirish mumkin. Agar quymani o‘ramdan chiqarishga urinsangiz, himoya membranasi rangini o‘zgartiradi va kriptoprint paydo bo‘ladi.

Eng ommabop variant 5 grammlik quyma. Uning narxi 9 mln so‘mdan biroz yuqori. Yanvar o‘rtalaridagi rasmiy narxlar quyidagicha:

Oltinning jahon bozoridagi narxini LBMA belgilaydi, O‘zbekiston Markaziy banki esa har kuni so‘mdagi narxlarni yangilab boradi.

Qanday quymalarni sotib olmagan ma’qul?

Mahalliy xususiy zavodlardan yoki e’lonlar servislari orqali olingan quymalar. Bunday joylarda soxta mahsulotga uchrash xavfi bor.

Chet el banklari quymalari. O‘rami joyida bo‘lsa ham, bunday quymani keyin O‘zbekistondagi banklarga sotish muammoli bo‘lishi mumkin.

Himoya o‘ramisiz quymalar. Oltin noto‘g‘ri saqlansa, tez shikastlanishi mumkin. Bundan tashqari, bunday oltinni O‘zbekistondan olib chiqishga ruxsat berilmasligi ehtimoli bor. Agar uni bankka topshirmoqchi bo‘lsangiz, avval ekspertizani kutishga to‘g‘ri keladi.

Kumush bilan esa vaziyat boshqacharoq. U AGMK va NGMK UzRTSB orqali sotiladi. Asosan tadbirkorlar, sanoatda ishlatuvchilar va zargarlik buyumlari ishlab chiqaruvchilar sotib olishadi.

Oltinni onlayn qanday sotib olish mumkin?

Markaziy bank oltin depozitlarini yarim yil avval ishga tushirgan edi. 2025-yil noyabr oyida bu imkoniyat tijorat banklarida ham paydo bo‘ldi. Endi hatto 0,1 grammli oltin sotib olish mumkin. Bunday depozit ochganingizda siz egasizlantirilgan metall hisobga ega bo‘lasiz. Unda pul o‘rniga oltin grammlari ko‘rinadi.

Bu qanday ishlaydi?

1. Bank ilovasida akkaunt yaratasiz.
2. Identifikatsiyadan o‘tasiz va so‘mlik kartangizni ulaysiz.
3. Oltin depozit ochasiz.
4. Grammlarda virtual oltin sotib olasiz.
5. Ilovada oltin narxini kuzatib borasiz.
6. Depozitni saqlaysiz, to‘ldirasiz yoki narx sizga ma’qul bo‘lsa, raqamli oltinni bankka qayta sotasiz.

Oltin depozit ochsangiz, jismoniy quymani qanday saqlash haqida xavotirlanishingiz shart emas. Yana bir qulay tomoni shundaki, oltin narxini onlayn kuzatib borish va fond birjasidagi kabi foydali vaqtda sotish mumkin. Lekin bunday depozitga foiz hisoblanmaydi. Shuning uchun kapitalni barqaror oshirish uchun boshqa moliyaviy vositalar ham kerak bo‘ladi. Shunday variantlardan biri — AVO omonati. Unda yiliga 23,5% gacha daromad olish mumkin. Omonat 200 mln so‘mgacha davlat tomonidan kafolatlanadi, shuning uchun pulingiz xavfsizligi haqida ortiqcha xavotirlanmaysiz.

Tether Gold tokenini qanday sotib olish mumkin?

Tether Gold yoki XAUt — jismoniy oltin bilan ta’minlangan kriptoaktiv. U bir troya unsiyasi, ya’ni 31 gramm oltinni ifodalaydi. Oltinning o‘zi Shveysariyadagi maxsus omborlarda saqlanadi, siz esa uning virtual ekvivalentini kriptovalyuta orqali sotib olasiz. XAUt narxi jahon bozoridagi oltin kotirovkalari bilan birga o‘zgarib boradi.

Bunday tokenni qonuniy sotib olish uchun kriptodo‘konlardan foydalanish mumkin. Bunda avval ularning davlat litsenziyasini O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi saytida tekshirib ko‘rgan ma’qul.

Esdalik oltin va kumush tangalarni qanday sotib olish mumkin?

So‘nggi kolleksiya 2023-yilda chiqarilgan. Bu Jaloliddin Manguberdi tavalludining 825 yilligiga bag‘ishlangan oltin va kumush tangalar seriyasi edi. 2021-yilda esa Alisher Navoiy portreti tushirilgan oltin tangalar va Xamsa qahramonlari aks etgan 5 xil tangadan iborat suvenir to‘plamlar chiqarilgan.

Alisher Navoiy tavalludining 580 yilligiga bag‘ishlangan, Xamsa asari motivlari asosidagi oltin suvenirlar kolleksiyasi, 2021-yil
Manba

Markaziy bank chiqargan har bir tangaga haqiqiylik sertifikati beriladi. Unda tanga probasi ko‘rsatiladi: Au 999,9 yoki Ag 999,9. Hozir bunday kolleksiyalarni faqat qo‘ldan, e’lonlar saytlarida yoki numizmatlardan topish mumkin.

Agar tangalarga sarmoya kiritmoqchi bo‘lsangiz, quyidagi jihatlarni inobatga oling:

1. O‘ram butunligini tekshiring.
2. Haqiqiylik sertifikatini so‘rang.
3. Tangalarni yumshoq sahifali oddiy albomlarda emas, o‘z o‘ramida saqlang.

Zargarlik buyumlarini investitsiya sifatida sotib olish kerakmi?

Oltin odatda nafaqat taqinchoq, balki kerak bo‘lsa sotish yoki lombardga qo‘yish mumkin bo‘lgan qimmatli aktiv sifatida ham sovg‘a qilinadi. Lekin oltin buyum sotgan bo‘lsangiz, bilasiz: chiroyli sirg‘alaringiz ko‘pincha oddiy oltin bo‘lagi sifatida qabul qilinadi.

Albatta, ularni e’lonlar saytlarida sotishga urinib ko‘rish mumkin. U yerda $20 000 lik Rolex soatlari ham, arzonroq zanjirlar ham bor. Lekin didi sizniki bilan mos tushadigan xaridor topish oson emas. Agar xaridor savdolashishni boshlasa, buyum uchun siz to‘lagan narxdan ancha kam pul olishingiz mumkin.

Taqinchoqlar qorayadi, ilgaklari sinadi, toshlari tushib qoladi. Moda ham o‘zgaradi. Zargarlik buyumlari vaqt o‘tishi bilan qiymatini yo‘qotishi mumkin, quymalarni esa istalgan vaqtda bankka qayta sotish va standart narxda pulga aylantirish mumkin. Shuning uchun oltin taqinchoqlarga ko‘proq yaqin insonlarga sovg‘a sifatida qaragan ma’qul.

Investitsiya uchun oxir-oqibat nimani tanlagan yaxshi?

Oltin quymalar va egasizlantirilgan metall hisob O‘zbekistonda oltin sotib olishning eng ishonchli usullaridan hisoblanadi. Qimmatbaho metallarga kapitalingizning 20% dan ko‘p bo‘lmagan qismini yo‘naltiring, qolganini esa boshqa moliyaviy vositalarga taqsimlang.

Oltin uzoq muddatli istiqbolda o‘zini yaxshi ko‘rsatadigan aktiv. U kapitalingizni jahon moliyaviy inqirozlari davrida ham saqlab qolishga yordam berishi mumkin.