Tasavvur qiling: do‘stlaringiz bilan kafeda o‘tirdingiz, kimdir hisobni to‘lab berdi, siz esa unga pul qaytarishingiz kerak. Naqd pulingiz qolmadi, bankomat izlash esa ortiqcha harakat va vaqt talab qiladi. Muammoni atigi bir necha soniyada hal qilish mumkin: bank ilovasini ochasiz va do‘stingizning kartasiga kerakli summani jo‘natasiz. P2P-o‘tkazmalar aynan shunday ishlaydi.
O‘zbekistonda P2P-o‘tkazmalar qanday ishlaydi?
Ilgari pul o‘tkazish uchun uzun hisob raqamini kiritish talab etilgan bo‘lsa, bugungi kunda hammasi ancha osonlashgan. Ko‘pgina xizmatlarda faqat qabul qiluvchini kontaktlar ro‘yxatidan tanlash, summani kiritish va o‘tkazmani tasdiqlash kifoya. Pul deyarli bir zumda yetib boradi, ba’zi hollarda esa hatto komissiyasiz.
Bugungi kunda O‘zbekistonda P2P-o‘tkazmalarni qo‘llab-quvvatlovchi o‘nlab xizmatlar mavjud: bank ilovalari, elektron hamyonlar va hattoki ayrim messenjerlar ham bu imkoniyatni taqdim etmoqda. Foydalanish uchun tizimda ro‘yxatdan o‘tish va kartani bog‘lash kifoya — shundan so‘ng bor-yo‘g‘i bir necha soniyada o‘tkazma amalga oshiriladi.
P2P-o‘tkazmalarning afzalliklari
Birinchidan, tezlik. Bank navbatlarida turish yoki pulning yetib borishini soatlab kutish shart emas — hammasi bir necha soniyada hal bo‘ladi. Ikkinchidan, qulaylik. Do‘stingizga sovg‘a uchun pul yig‘moqchimisiz yoki yaqinlaringizga pul jo‘natmoqchimisiz — buning uchun bankka borish yoki terminal qidirish shart emas, barchasi telefon orqali hal qilinadi. Uchinchidan, arzonlik. Ko‘plab bank va to‘lov tizimlari oddiy bank o‘tkazmalariga nisbatan P2P-tranzaksiyalar uchun kamroq komissiya oladi, ba’zan esa umuman komissiyasiz ishlaydi.
Bundan tashqari, xavfsizlik ham yuqori darajada. Ko‘pgina xizmatlar ikki faktorli autentifikatsiya va shifrlashdan foydalanadi, bu esa mablag‘laringizni himoya qiladi.
