Sizda kredit bor-yoʻqligini qanday bilish mumkin: KATM, kredit hisoboti va qarzdorlikni tekshirish
Bankka kreditga ariza topshirib, hech qanday qarzingiz yoʻqligiga ishonib turgan paytingizda kutilmaganda rad javobini olsangiz — bu juda yoqimsiz holat. Nomingizga siz bilmagan holda biron qarz rasmiylashtirilmaganiga ishonch hosil qilish uchun atigi bitta muhim hujjat kerak. Bu — KATM byurosidan olinadigan kredit hisoboti boʻlib, unda oxirgi besh yildagi barcha kreditlaringiz, muddatli toʻlovlar, mikromoliyaviy tashkilotlar, lombardlar va arizalaringiz jamlangan.
Uni yilda bir marta mutlaqo bepul olish mumkin. Byuro maʼlumotlariga koʻra, 2025-yilda yurtimiz aholisi shunday hisobotlarni 2,29 million marta soʻragan. Ushbu maqolada uni qayerdan topish, unda nimalarga eʼtibor berish kerakligi, skoring bali nimani anglatishi, xatoni qanday toʻgʻrilash va tarixingizni begona kreditlardan qanday himoya qilish mumkinligini koʻrib chiqamiz.
KATM nima va u MIBdan nimasi bilan farq qiladi?
KATM (Kredit-axborot tahliliy markazi) — bu Oʻzbekistondagi asosiy kredit byurosi. Bu tashkilot 2000-yildan buyon ishlab keladi. Unga banklar, MMTlar, maishiy texnika doʻkonlaridagi muddatli toʻlovlar, lombardlar, lizing va sugʻurta kompaniyalari maʼlumotlarni taqdim etib boradi. Byuroning oʻzi hech narsani oʻzgartirmaydi, faqat kreditorlar yuborgan maʼlumotlarni bazada saqlaydi. Kredit tarixi qanday shakllanishini biz avvalroq kredit tarixi nima maqolasida koʻrib chiqqan edik.
KATM, MIB va MB Davlat reyestri: kim nima uchun javob beradi?
KATM — bank kreditlari, muddatli toʻlovlar, qarzdorliklar va skoring nimaligini koʻrsatuvchi joy; barchasi infokredit.uz saytida va ilovada.
MIB (Majburiy ijro byurosi) — sud qarorlari boʻyicha qarzdorliklar, alimentlar va jarimalar bilan shugʻullanadi; mib.uz orqali tekshiriladi.
Kredit axborotining davlat reyestri — bu faqat Markaziy bankning ichki bazasi boʻlib, oddiy fuqarolarga maʼlumot bermaydi.
KATMga qanday maʼlumotlar kelib tushadi?
Siz oladigan kredit hisoboti quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
shaxsingizni tasdiqlovchi maʼlumotlar;
barcha kredit arizalaringiz (maʼqullanganlari ham, rad etilganlari ham);
amaldagi va yopilgan kreditlar, ularning summasi hamda qoldiqlari (muddatli toʻlovlar, mikromoliya va lombard qarzlari bilan birga);
kechiktirilgan toʻlovlar va penyalar;
birovga kafil boʻlgan boʻlsangiz, bu ham koʻrinadi (ilovada bu «Kimga kafilman» deb ataladi);
tarixingizni oxirgi marta kimlar soʻragani;
oʻrnatgan boʻlsangiz, kreditga taqiq sanasi va shartlari;
Aytgancha, 5 yildan oldin yopilib ketgan eski qarzlar hisobotga kirmaydi. Chunki maʼlumotlar qonunga koʻra besh yil saqlanadi.
MIB ijro hujjatlari boʻyicha qarzdorliklar alohida tekshiriladi: KATM hisobotida ular alohida boʻlim sifatida koʻrsatilmagan. Buni qanday qilishni qarzdorlikni tekshirish maqolasidan koʻrishingiz mumkin.
KATM kredit tarixini olishning 4 xil usuli
«Kredit axboroti almashinuvi toʻgʻrisida»gi qonun sizga oʻzingiz haqingizdagi hisobotni yiliga bir marta bepul olish huquqini beradi, qayta soʻrovlar esa pullik. Muddat ham belgilab qoʻyilgan: hisobot ikki ish kunidan kechiktirmay, onlayn tarzda esa odatda darhol chiqadi. Kerak boʻladigan hujjatlar — faqat ID-karta yoki pasport hamda telefon raqami. Kredit tarixini onlayn tekshirishning toʻrtta usuli mavjud.
Usul
Nima kerak
Narxi
Qachon keladi
KATM mobil ilovasi
Smartfon, ID-karta yoki pasport, telefon raqami
Yiliga bir marta bepul; takroran QQS bilan 0,04 BHM, taxminan 17 600 soʻm
Darhol
portal.infokredit.uz sayti
OneID orqali kirish
Yiliga bir marta bepul; takroran QQS bilan 0,04 BHM, taxminan 17 600 soʻm
Darhol
my.gov.uz portali
OneID orqali kirish, telefon raqami
Yiliga bir marta bepul; takroran 0,036 BHM, 15 840 soʻm
Avtomatik, ariza raqami bilan SMS bir necha soniyada keladi
Davlat xizmatlari markazlari (Yagona darcha), shaxsan byuroda, pochta orqali
ID-karta yoki pasport; vakilga ishonchnoma; pochta orqali notarial tasdiqlangan ariza
Yiliga bir marta bepul; takroran byuro tarifiga koʻra
Qonunga koʻra ikki ish kunidan kechiktirmay, qogʻoz yoki elektron shaklda
*Narxlar 2026 yil oktabr holatiga koʻra byuro narxlari va portal sahifasiga asoslangan.
Har bir usulni qadam-baqadam koʻrib chiqamiz:
KATM mobil ilovasi
Google Play, App Store yoki AppGallery’dan KATM mobil ilovasini yuklab oling.
Maʼlumotlaringiz bilan kiring.
Kredit tarixi boʻlimini oching.
Hisobot va skoring balini koʻring.
portal.infokredit.uz shaxsiy kabinetida
portal.infokredit.uz saytini oching va jismoniy shaxs sifatida kiring.
OneID orqali kiring. Agar akkaunt boʻlmasa, id.egov.uz saytida pasport yoki ID-karta orqali roʻyxatdan oʻting.
Kabinetda kredit tarixini oching: yiliga bir marta bepul, takroriy hisobot onlayn tarzda toʻlanadi.
Hisobotni ball bilan birga yuklab oling. Shu yerda soʻrovlar tarixi, SMS-bildirishnomalar, Freeze va oʻz-oʻziga taqiq boʻlimlari ham mavjud.
Bank va MMTlarga siz bilan kredit bitimi tuzishni taqiqlaydi
Byuro yangi kreditorlarga tarixingizni bermaydi
Nomingizga yangi shartnoma roʻyxatdan oʻtganda SMS va push xabar yuboradi
Banklar tarixingizni koʻradimi
Ha, biroq bitim tuza olmaydi
Yoʻq, faqat sizda kredit boʻlgan banklar bundan mustasno
Ha, bu faqat xabarnoma
Narxi
Bepul
QQSnsiz 0,03 BHM; my.gov.uz orqali taxminan 13 305 soʻm
Yiliga QQS bilan 0,0112 BHM, taxminan 4 900 soʻm
Qayerda ulash mumkin
KATM ilovasi, byuro shaxsiy kabineti, my.gov.uz, DXM
Byuro shaxsiy kabineti, my.gov.uz, DXM
KATM ilovasi, «Qoʻshimcha xizmatlar» boʻlimi
Qanday yechish mumkin
my.gov.uz yoki DXM; byuro maʼlumotiga koʻra, ilovada taqiq faqat yoqiladi
Qayerda ulangan boʻlsa, oʻsha yerda
Bir yil amal qiladi, toʻlov qilib uzaytiriladi
*Narxlar 2026 yil oktabr holatiga koʻra dolzarb.
Kreditga taqiq 2025-yil 6-iyun kuni, ZRU-1043 sonli tuzatishlar kuchga kirganda paydo boʻldi. 2026-yil 1-oktyabr holatiga koʻra uni 2,84 million kishi yoqqan, bu oʻtgan yilgiga nisbatan 19 baravar koʻp. Shuningdek, kabinetda yoki ilovada SMS-xizmatini yoqsangiz, byuro tarixingizga qilingan har bir soʻrov haqida bepul SMS yuboradi. Kredit tarixini olishga cheklov (qoʻyish / olib tashlash) qadamlarini materialimizda batafsil yoritganmiz.
Tez-tez beriladigan savollar (FAQ)
Kredit hisoboti qancha turadi va qachon bepul?
Bir yilda bitta hisobot qonunga koʻra bepul beriladi, shuning uchun kredit tarixini bepul olish va onlayn tekshirish mumkin. Takroriy soʻrovlar pullik: byuroda 0,04 BHM va my.gov.uz orqali 0,036 BHM.
Bank mening kredit tariximni roziligimsiz koʻra oladimi?
Yoʻq, u kredit hisobotini olishga rozilik soʻrashga majbur. U bir oy davomida amal qiladi, agar kredit bitimi tuzilgan boʻlsa, uning butun amal qilish muddati davomida amal qiladi.
Mening kredit tariximni kim soʻraganini qanday bilsam boʻladi?
Bu maʼlumot hisobotning oʻzida mavjud, byuroning shaxsiy kabinetidagi soʻrovlar tarixi boʻlimi esa kim va qachon maʼlumotlaringizga murojaat qilganini koʻrsatadi. Byuroning bepul SMS xizmati har bir yangi soʻrov haqida xabar beradi.
Kredit tarixi qachon yangilanadi va qancha vaqt saqlanadi?
Oʻzbekistonda maʼlumotlar besh yil saqlanadi, besh yildan oldingi majburiyatlar hisobotga kirmaydi. Yangi maʼlumotlar kreditor tomonidan axborot uzatilgandan keyingi ish kunidan kechiktirmasdan bazada paydo boʻladi.
Maqola maʼlumot berish maqsadida tayyorlangan. Kredit hisobotlarini berish tartibi va narxlari kredit byurosi va davlat organlari tomonidan belgilanib, oʻzgarishi mumkin. Soʻrov yuborishdan oldin infokredit.uz va my.gov.uz saytlaridagi dolzarb shartlarni tekshiring.
hisobot chiqarilgan kundagi skoring bali (0 dan 500 gacha).
Ariza raqami yuborilgan SMSni oling, hisobot va ball koʻrsatilgan fayl shaxsiy kabinetda darhol paydo boʻladi. Takroriy soʻrovda xizmat QR-kod orqali toʻlanadi.
Davlat xizmatlari markazida yoki shaxsan byuroda
Davlat xizmatlari markazlarida hisobot ID-karta yoki pasport asosida beriladi.
Shaxsan byuroning oʻzida hujjatning asl nusxasi, vakilga esa qoʻshimcha ravishda notarial tasdiqlangan ishonchnoma kerak boʻladi.
Pochta orqali hujjat nusxasi va notarial tasdiqlangan imzo qoʻyilgan ariza yuboriladi, namunalar infokredit.uz saytida mavjud.
Hisobot narxi va qachon bepul boʻlishi
Aytib oʻtganimizdek, hujjatni yiliga bir marta bepul olish mumkin. Biroq qayta soʻrov pullik: byuroning narxiga koʻra, bu QQS bilan 0,04 BHMni tashkil etadi (taxminan 17 600 soʻm). my.gov.uz orqali arzonroq tushadi: 0,036 BHM, yaʼni 15 840 soʻm. Barcha summalar 440 000 soʻmlik BHMdan kelib chiqib hisoblanadi.
Kredit qarzdorlikni tekshirish va kredit tarixini bilish
Kredit tarixi orqali nomingizda ortiqcha majburiyatlar yoʻqligiga qanday amin boʻlish mumkin? Hujjatni ochib, quyidagi oltita muhim bandni solishtiring:
amaldagi shartnomalar soni va ular boʻyicha qoldiqlar;
nomini oʻzingiz bilmaydigan kreditorlar;
siz topshirmagan arizalar;
tarixingizni kim soʻragani;
kafilliklar: oʻzgalar qarziga kafil emasmisiz;
agar oʻrnatgan boʻlsangiz, oʻz-oʻziga taqiqning sanasi va shartlari.
Nega bank ilovasi barcha qarzlarni koʻrsatmaydi? Chunki u faqat shu bank bilan tuzilgan shartnomalarnigina koʻradi. Barcha banklar, MMT, muddatli toʻlov doʻkonlari va lombardlar boʻyicha toʻliq ma'lumotni faqat KATM hisoboti beradi. Haqiqiy kredit qarzdorligini tekshirish mana shunday amalga oshiriladi, birgina bank ilovasi bilan cheklanib qolish yetarli emas.
Agar oʻzgalar krediti topilsa
Firibgarlik yuz berib, nomingizga kredit rasmiylashtirilsa, nima qilish kerak? Muhimi — vaziyat aniqlashtirilmaguncha pul toʻlamang. Yuklab olingan hisobotni saqlab qoʻying, qarzni bergan kreditorga va byuroga yozma ravishda murojaat qiling, huquq-tartibot idoralariga ariza yozing va taqiqni yoqing.
Onlayn-kreditlar uchun MB qoidalariga koʻra, agar shaxs jabrlanuvchi deb tan olinsa, kreditor foizlar va jarimalarni hisoblashni toʻxtatishi, undiruvni toʻxtatib turishi va allaqachon yechib olingan pullarni 15 kun ichida qaytarishi shart.
Bu keng tarqalgan muammo: MB maʼlumotlariga koʻra, birgina 2024-yilning 9 oyi davomida 15 mlrd soʻmlik shunday 463 ta onlayn-qarz aniqlangan. Batafsil yoʻriqnomani nomingizga birov kredit ochgan bo'lsa, nima qilish kerak maqolasida koʻrib chiqqanmiz.
Kredit hisobotini qanday oʻqish kerak?
Toʻliq KATM kredit hisoboti boʻlimlarga boʻlingan:
identifikatsiya maʼlumotlari;
arizalar: topshirilgan, maʼqullangan, rad etilgan;
shartnomalar, summalar va qoldiqlar;
muddati oʻtgan toʻlovlar va penya;
kafilliklar, ilovada bu «Kimga kafilman» boʻlimi;
tarixingizni kim soʻragani haqidagi maʼlumotlar;
oʻz-oʻziga taqiq;
hujjat tuzilgan sanadagi skoring bali 0 dan 500 gacha boʻlgan shkala.
Kredit dosyesi nima ekanligi va byuro uni qanday yigʻishi haqida alohida maqolada yozgan edik.
Skoring balli va A–E guruhlari
KATMda kredit skoringi 0 dan 500 ballgacha boʻlgan shkala boʻyicha hisoblanadi. Ballar A–E guruhlariga boʻlinadi:
A aʼlo: 400–500 ball;
B yaxshi: 300–400 ball;
C oʻrtacha: 200–300 ball;
D qoniqarli: 100–200 ball;
E yomon: 0–100 ball.
Byuroning 2025-yilgi maʼlumotlariga koʻra, aholining 55 foizi «oʻrtacha» (C) guruhida. Yana 28% «yaxshi», 5% «aʼlo», taxminan 1% «yomon», qolgan 11% esa «qoniqarli» guruhiga kiradi. Har bir bankning oʻz skoring modeli bor va Markaziy bank Nizomiga koʻra, byuro hisoboti berish yoki rad etish uchun yagona asos boʻla olmaydi. Rasmiy daromadga ega boʻlmaganlar uchun byuro 2025-yil iyun oyidan boshlab banklarga alternativ skoringni (kartalar, kommunal toʻlovlar) hisoblab bermoqda. Skoring nimaligini maqolada tushuntirganmiz, bank nima uchun kredit maʼqullamasligini esa alohida koʻrib chiqqanmiz.
Qanday kredit tarixi yomon hisoblanadi?
Asosiy sabab — toʻlov grafigining buzilishi, ayniqsa 90 kundan ortiq muddat oʻtib ketishi. Yuqori qarz yuki va qisqa muddatda berilgan koʻplab arizalar ham vaziyatni yomonlashtiradi. KATM mobil ilovasidagi maxsus «Muddati oʻtgan toʻlovlar» boʻlimi yopilgan kechikishlar tarixingizdan aniq qachon yoʻqolishini koʻrsatadi. Bu bilan nima qilish kerakligini kredit tarixini qanday yaxshilash mumkin maqolasida batafsil yoritgan edik.
Kredit tarixi qachon yangilanadi va qancha vaqt saqlanadi?
Qonunga koʻra, byuro yangi maʼlumotlarni olgandan keyingi ish kunidan kechiktirmasdan bazaga kiritadi. Amalda esa qarzingizni yopsangiz, bu haqdagi yozuv bazada uch sutka ichida paydo boʻladi.
Kredit tarixi qancha yashaydi? Oʻzbekistonda qonun boʻyicha maʼlumotlar besh yil saqlanadi, shuning uchun hisobotga aynan shu davrdagi majburiyatlar boʻyicha barcha maʼlumotlar tushadi.
Kredit tarixidagi xatoni qanday toʻgʻrilash mumkin?
Xatolik yoqimli holat emas, lekin uni hal qilish mumkin. Tartib quyidagicha:
Yangi hisobotni oling.
Notoʻgʻri maʼlumotlarni uzatgan tashkilotga murojaat qiling: bu kredit axboroti yetkazib beruvchi (bank, MMT, muddatli toʻlov doʻkoni) boʻladi. Kredit shartnomasi raqamini koʻrsating va toʻlov tasdigʻini ilova qiling: faqat ism boʻyicha maʼlumotlar oʻzgartirilmaydi.
Shu bilan birgalikda KATMga eʼtiroz bildirish, tuzatish uchun murojaat yuboring, kredit tarixiga eʼtiroz qilish uchun infokredit.uz saytida qarz oluvchining murojaat shakli mavjud.
Keyin MB Nizomiga muvofiq eʼtiroz olingandan keyin 15 kun ichida tuzatish kiritiladi.
Agar masala hal boʻlmasa, Markaziy bankka murojaat qilish qoladi: u byuroning ishini nazorat qiladi.
Faqat haqiqatan ham notoʻgʻri maʼlumotlarni toʻgʻrilash mumkin. Tarixni pul evaziga tozalash mumkin emas va bunday takliflarni Markaziy bank firibgarlik deb baholaydi. Bu haqda batafsil pulga kredit reytingini yaxshilash maqolamizda o'qishingiz mumkin.
Kredit yopilgan, biroq KATMda ochiq turibdi
Baʼzida yopilgan kredit yangilanmay qolishi mumkin. U holda uch sutkagacha kuting. Agar holat oʻzgarmasa, shartnoma raqami va toʻlov cheki bilan bankka murojaat qiling: aynan bank yangilangan maʼlumotlarni byuroga uzatadi, byuroning oʻzi yozuvni yopib qoʻymaydi.
Kredit tarixini qanday himoya qilish mumkin: kreditga taqiq, freeze xizmati va kredit-xabarnoma
Maʼlumotlaringizni nazorat qilish uchun uch xil vosita mavjud: kreditga taqiq (oʻz-oʻziga kredit olishni taqiqlash), freeze xizmati (kredit tarixini muzlatish) va kredit-xabarnoma. Ularning ishlashi turlicha:
Men kreditni yopdim, lekin KATMda u ochiq turibdi. Nima qilish kerak?
Uch sutkagacha kuting. Agar maʼlumot yangilanmasa, toʻgʻri maʼlumotlar uzatilishi uchun shartnoma raqami va chek bilan bankka murojaat qiling.
Kreditga taqiq Freeze xizmatidan nimasi bilan farq qiladi va cheklovni qanday olib tashlash mumkin?
Taqiq qarz olishni bepul bloklaydi, Freeze esa byuro tarixini yangi kreditorlardan yashiradi. Taqiqni my.gov.uz yoki DXM orqali yechish mumkin, Freeze esa qayerda ulangan boʻlsa, oʻsha yerda oʻchiriladi.
KATM MIBdan nimasi bilan farq qiladi?
KATM kreditlar va muddatli toʻlovlar haqida maʼlumot yigʻadi, MIB esa ijro hujjatlari boʻyicha qarzdorliklarni olib boradi: jarimalar, alimentlar, sud boʻyicha undiruvlar.
Boshqa odamda kredit bor-yoʻqligini bilib boʻladimi?
Qonunga koʻra, oʻzgalarning kredit tarixi faqat shu shaxsning yozma yoki elektron roziligi bilan beriladi. Faqat ism yoki pasport maʼlumotlari boʻyicha uchinchi shaxslarga hisobot taqdim etilmaydi.
Agar kredit tarixingiz joyida boʻlsa va yaxshi kredit qidirayotgan boʻlsangiz, AVO bank kredit kartasiga eʼtibor qarating. Kartada 100 mln soʻmgacha boʻlgan kredit limiti va 45 kungacha foizsiz davr taqdim etiladi. Garov va kafillar talab etilmaydi. Rasmiylashtirish jarayoni esa AVO bank mobil ilovasida bir daqiqada oʻtadi.
